COP31 CEO’su ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı Fatma Varank, Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’na (COP31) ilişkin hazırlıkları değerlendirdi. Türkiye, konferansa 9-20 Kasım’da Antalya’da ev sahipliği yapacak ve başkanlığını üstlenecek. Varank, Türkiye’nin gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında müzakere, finans, adil geçiş ve teknoloji transferi alanlarında köprü rolü üstleneceğini söyledi.
Türkiye ve Avustralya’dan yeni bir işbirliği modeli
Varank’a göre Türkiye, COP31 başkanlığı için uzun süre Avustralya ile adaylığını sürdürdü. İki ülke geçen yıl Brezilya’nın Belem kentinde uzlaşıya vardı. Buna göre Türkiye başkanlığı, ev sahipliğini ve eylem gündeminin belirlenmesini üstleniyor. Avustralya ise müzakere sürecini Türkiye ile birlikte yürütüyor. Varank, bu modelin COP tarihinde daha önce denenmediğini vurguladı.
COP müzakerelerinde kararlar oy birliğiyle alınıyor. Varank, tüm ülkeleri ortak paydada buluşturmanın başkanlığın en önemli sorumluluklarından biri olduğunu belirtti. Müzakere salonlarının tamamlandığını ve müzakere gruplarının COP31 öncesinde Antalya’ya gelerek çalışmalara başlayacağını da aktardı.
Finansmana erişim için BRIDGE girişimi
Varank, finansmana erişimin özellikle gelişmekte olan ülkeler için en büyük sorunlardan biri olduğunu söyledi. Bu nedenle Türkiye, doğru projelerle finansmanı buluşturmayı amaçlayan İklim Uygulama Köprüsü’nü (BRIDGE) geliştirdi. Girişimin ilk pilot ülkeleri Etiyopya, Fiji, Endonezya, Pakistan ve Özbekistan. Bu ülkelere ilişkin çalışmalar ile ilave ülkeler COP31’de açıklanacak. Konferansta bir finans günü de düzenlenecek.
2035 için somut hedefler
Varank, Türkiye’nin haziranda Almanya’nın Bonn şehrinde açıkladığı eylem gündeminde 2035’e yönelik şu hedeflerin yer aldığını belirtti:
- Elektrifikasyonda yüzde 35,
- Döngüsel ekonomide kullanılan malzeme oranının yüzde 15’e çıkarılması,
- Atıkların yarı yarıya azaltılması,
- Binalardaki enerji yoğunluğunun yüzde 25 düşürülmesi.
Varank’a göre bu hedefler gerçekleşirse 2035 için öngörülen emisyon artışında yüzde 20 ila 25 arasında azaltım sağlanabilecek. Türkiye’nin ulusal düzeydeki hedefleri için 2035’e kadar sera gazı emisyonlarını azaltma hedefi ile yürürlükteki İklim Kanunu da ayrıca takip ediliyor. Binalardaki enerji yoğunluğu hedefi ise bina enerji performansı uygulamalarıyla doğrudan ilişkili.
Katılım ve organizasyon
Varank, konferansın Mavi Bölge’sinde (Blue Zone) yaklaşık 26 müzakere salonu, 2 büyük genel kurul salonu, 9 yan etkinlik salonu ve 6 özel etkinlik salonu bulunacağını söyledi. Mavi Bölge’de delegasyonlarla birlikte 100 bine yakın ziyaretçi bekleniyor. Sivil toplum kuruluşları ile vatandaşların ağırlıklı olarak ziyaret edeceği Yeşil Bölge’yi (Green Zone) ise 1 milyon kişinin ziyaret etmesi öngörülüyor.
Finans, uyum, emisyon azaltımı, teknoloji ve adil geçiş gibi alanlarda en az 60 başlıkta müzakere yürütülecek. Türkiye, eylem gündemindeki 6 başlığı müzakere süreçlerine taşımak istiyor. Gençlik ve eğitim bu başlıklar arasında özel yer tutuyor. Konferans öncesinde Gençlik İklim Şampiyonu’nun katılımıyla iki günlük bir toplantı düzenlenecek. Çıkan öneriler COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a sunulacak.
Özetle Türkiye, COP31’i önceki iklim kararlarının uygulamaya geçtiği bir konferans olarak konumlandırıyor. Varank’ın açıklamalarına göre BRIDGE ile finansmana erişim kolaylaştırılacak, 2035 eylem gündemindeki hedeflerin ilk adımları ise Antalya’da atılacak.
[1] AA Yeşil Hat – Türkiye, COP31 ile iklim değişikliğiyle mücadelede dünyaya köprü olacak
