Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzalı 2026/13 sayılı Genelge, 14 Kasım 2026 tarihli ve 33430 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Genelge, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan “Ulusal Adil Geçiş Stratejisi ve Eylem Planı (2027-2029)” ile ilgili. Metin 13 Kasım 2026 tarihini taşıyor.
Genelgenin Gerekçesi ve Hukuki Dayanağı
Genelgeye göre iklim değişikliği ile yeşil ve dijital dönüşüm; üretimden istihdama, becerilerden çalışma koşullarına kadar ekonomik ve toplumsal yaşamın birçok alanını yeniden şekillendiriyor. Bu dönüşümün çalışma hayatına etkilerinin, Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda ve kimseyi geride bırakmadan yönetilmesi önem taşıyor.
Adil geçiş yaklaşımı, 2/7/2025 tarihli ve 7552 sayılı İklim Kanunu ile mevzuata girdi. Genelge bu yaklaşımın dört alanı gerektirdiğini belirtiyor:
- Çalışanların ve işletmelerin değişen koşullara uyumu
- İhtiyaç duyulan becerilerin kazandırılması
- İnsana yakışır işlerin artırılması
- Sosyal korumanın güçlendirilmesi
Dönüşümden farklı biçimlerde etkilenen sektör, bölge ve grupların gözetilmesi ile sosyal diyaloğun esas alınması da genelgede vurgulanıyor.
Strateji ve Eylem Planının Yapısı
Belge, On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028) ve Ulusal İstihdam Stratejisi (2025-2028) uyarınca paydaşların katılımıyla hazırlandı. Genelgeye göre plan şu başlıkları içeriyor:
- Beceri uyumu, kapsayıcı dönüşüm ile sosyal koruma ve toplumsal dayanıklılık eksenlerini içeren tematik politikalar
- Öncelikli sektörlere yönelik sektörel politikalar
Strateji ve Eylem Planı, Bakanlığın resmî internet adresinde (www.csgb.gov.tr) yayımlanacak. Genelge metninde öncelikli sektörler tek tek sayılmıyor.
Uygulama, İzleme ve Raporlama Süreci
Koordinasyon, izleme ve değerlendirme çalışmalarını Bakanlık, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile sosyal tarafların katılımıyla yürütecek. Eylem Planı’nda sorumlu olarak belirlenen kurum ve kuruluşlar, uygulamaya ilişkin gelişmeleri altı aylık dönemler hâlinde Bakanlığa bildirecek. Genelge, görevlerin öngörülen takvime uygun biçimde hassasiyetle yerine getirilmesini ve gerekli desteğin tüm kamu kurum ve kuruluşlarınca sağlanmasını istiyor.
Genelge yeni bir yasal düzenleme getirmiyor; mevcut İklim Kanunu çerçevesindeki adil geçiş yaklaşımının uygulanmasına ilişkin idari bir yönlendirme niteliği taşıyor. Türkiye’nin iklim değişikliği yol haritası çalışmaları ile Yeşil Mutabakat Eylem Planı gibi diğer politika belgeleri, bu dönüşümün farklı boyutlarını ele alıyor.
Özetle 2026/13 sayılı Genelge, 2027-2029 dönemini kapsayan Ulusal Adil Geçiş Stratejisi ve Eylem Planı’nı resmen yürürlüğe taşıdı. Plan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinasyonunda yürütülecek ve sorumlu kurumlar altı ayda bir ilerleme bildirecek. Bu yapı, 2053 net sıfır emisyon hedefine giden süreçte çalışma hayatı ve sosyal koruma boyutunun izlenmesini sağlayacak.
