Çekya Sanayi ve Ticaret Bakanlığı (MPO), ülkenin kapasite mekanizmasını getiren ve ağustos ayında yayımladığı genel tedbirde değişiklik yapılmasına yönelik bir taslak yayımladı. Batarya depolamanın da katılabildiği mekanizmada iki ek ihalenin 2026’dan 2027’ye ertelenmesi öneriliyor. Bu tarih, olası katılımcıların planladığından bir yıl daha geç.
Taslakla Neler Değişiyor?
Bakanlık, değişikliklerin mekanizmanın koşullarını netleştirmeyi, katılımcılar için hukuki güvenliği artırmayı, usullerin şeffaf ve ayrımcılık içermemesini sağlamayı ve kuralları uygulamaya uyarlamayı amaçladığını belirtti. Taslak ayrıca Çekya iletim sistemi işletmecisi ČEPS için bununla bağlantılı bir yükümlülük de öneriyor.
Çekya enerji haber sitesi oEnergetice’nin aktardığına göre taslak, asıl tedbirin 20 hükmünü değiştiriyor. Öne çıkan başlıklar şöyle:
- Teslimattan dört ve beş yıl önce yapılan iki olağanüstü ek ihale 2026’dan 2027’ye kaydırılıyor.
- Ön değerlendirme süresinin uzatılmasına ilişkin kurallar netleştiriliyor.
- 15 yıllık sözleşme almaya uygun kapasitelerin birden fazla ihalede aynı anda yarışabilmesine izin veriliyor.
- Talep eğrisinin oluşturulma yöntemi değiştiriliyor.
Kaynakta değişen maddelerin numaraları ve metinleri yer almadığından bu haberde madde numarası verilmemiştir. Hakları veya menfaatleri doğrudan etkilenebilecek kişiler, taslağa ilişkin yazılı görüşlerini 30 Ekim’e kadar iletebilecek.
İhale Takvimi ve Mekanizmanın Çerçevesi
ČEPS, eylül ayında bakanlığın talebi üzerine ilk üç ihale için ön değerlendirme son tarihini 20 Eylül’den 18 Kasım’a uzatmıştı. Bu ihaleler ana ihale ile iki ek ihaleyi kapsıyor. Bakanlık gerekçe olarak enerji ekipmanı piyasasındaki koşulları ve tedarik zincirlerini, ayrıca gelecekteki kapasite sağlayıcıları arasındaki rekabeti genişletme hedefini gösterdi.
İlk teslimat dönemi 1 Kasım 2030 ile 31 Ekim 2031 arasını kapsıyor. Avrupa Komisyonu, mekanizmayı 16 Temmuz’da 10 yıllığına onayladı. Tahmini bütçe 3,1 milyar ile 6,2 milyar euro arasında ve tüketici ücretleriyle finanse edilecek. Tekil sözleşmeler 15 yıla kadar sürebiliyor. Mevcut ve yeni üretim tesisleri, elektrik depolama, sınır ötesi kapasite ve talep tarafı katılımı mekanizmaya dahil olabiliyor. Türkiye’deki uygulama için kapasite mekanizmasından yararlanacak santraller haberimize bakılabilir.
Çekya’da Batarya Depolama Pazarı
Çekya Güneş Enerjisi Birliği Solární Asociace’ye göre ülke, 2026’nın ilk yarısında 318 MWh batarya depolama kapasitesi ekledi. Bir yıl önce aynı dönemde bu rakam 174 MWh’ti. Birlik, ülkenin batarya kapasitesinin on yılın sonunda 6 GWh’e ulaşmasını bekliyor. Son projeler arasında Katemo Group’un Modlany’deki hibrit güneş santralinde devreye aldığı 37,95 MW/41,7 MWh’lik batarya yer alıyor.
Özetle taslak henüz öneri aşamasında ve kamuoyu görüşüne açık. Kabul edilmesi halinde iki ek ihale 2027’ye kayacak, 15 yıllık sözleşmeye uygun kapasiteler birden fazla ihalede yarışabilecek ve talep eğrisi yöntemi değişecek. Bu değişiklikler depolama yatırımcılarının planlarını doğrudan etkileyebilir.
[1] pv magazine – Czech ministry proposes storage capacity auctions to 2027
