
Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom tarafından inşa edilen Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin (NGS) 1. güç ünitesinde, başlatma, ayarlama ve çalıştırma işlerinden önceki son aşama olan reaktör tesisinin sıcak soğuk çalıştırması başladı. Şirketin açıklamasına göre bu operasyonlar, nükleer yakıt yüklenmeden ve ünitenin ilk elektriğine ulaşılmadan önce birinci ve ikinci devrelerdeki tüm ekipmanın işletme koşullarında test edilmesini kapsıyor.
Testlerde Neler Yapılacak?
Programda reaktör tesisi kademeli olarak ısıtılacak. Birinci devredeki soğutucunun, yani kimyasal işlem görmüş suyun sıcaklığı ve basıncı, 285°C ve 16,5 MPa seviyesindeki nominal parametrelere yükseltilecek. Rosatom’un açıklamasına göre suyun sıvı halde kalmasını sağlayan bu basınca, suya 1650 metre derinlikte batırılan cisimler de maruz kalıyor.
Testlerde şu unsurlar kontrol edilecek:
- Ekipmanların ve tüm boru hatlarının mukavemeti
- Titreşim özellikleri
- Elektrik sistemleri
- Güvenlik sistemleri
- Reaktör kontrol ve koruma sistemi
Testler normal işletme koşullarına benzer biçimde yürütülecek. Tek fark, reaktör korunda gerçek nükleer yakıt yerine yakıt demeti simülatörlerinin bulunması.
Sırada Revizyon ve Yakıt Yükleme Var
Sıcak soğuk çalıştırma tamamlandıktan sonra ana ve yardımcı ekipmanın revizyonu yapılacak. Bu çalışma, ekipmanın proje gerekliliklerine uygunluğunu ve güç ünitesinin ilk kritikliğe teknik olarak hazır olduğunu nihai olarak teyit edecek. Bu aşamada uranyum içeren yakıt demetleri ilk kez reaktöre yüklenecek. Revizyon sonuçlarına göre Türkiye’deki düzenleyici kurum, başlatma operasyonlarının başlamasına izin verecek.
Rosatom ve Akkuyu Nükleer AŞ’den Açıklama
Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, soğuk ve sıcak testler için gerekli iznin alındığını belirtti. Likhachev’e göre fiziksel devreye alma aşamasına “yarım adım” kaldı. Santral bu aşamada sıcaklık ve basınç açısından tam işletme parametrelerinde çalışacak. Güvenlik sistemleri ve personel de normal işletmedeki gibi görev yapacak. Ancak ihtiyaç duyulan enerji dışarıdan sağlanacak. Likhachev süreci santralin tüm sistemleri için bir “son prova” olarak niteledi. Sürecin sorunsuz tamamlanmasını ve fiziksel devreye alma aşamasına bu yıl geçilmesini umduklarını söyledi.
Akkuyu Nükleer AŞ Genel Müdürü Sergei Butckikh ise nükleer güvenlik ilkeleri gereği her sistemin ve ekipmanın hizmete alınabilirliğinin teyit edilmesi gerektiğini ifade etti. Butckikh, yakıt yüklenmeden önce bu kontrollerin, normal işletmeden sapmaların simüle edildiği durumlar dahil, aşamalı olarak yapıldığını kaydetti. Güç ünitesinin ilk kritikliğe hazır olmasının, bu aşamada öngörülen tüm kontrol operasyonlarının sonuçlarına göre belirleneceğini de ekledi.
Özetle Akkuyu NGS’nin 1. ünitesinde ekipmanlar ilk kez nominal sıcaklık ve basınçta, gerçek yakıt olmadan test ediliyor. Testlerin ve ardından yapılacak revizyonun sonuçları, yakıt yüklemesine ve düzenleyici kurumun başlatma izni kararına zemin hazırlayacak.


